Total War: Shogun 2 Review

Η σειρά Total War που αριθμεί πλέον επτά τίτλους στρατηγικής, έχει δημιουργήσει ένα αφοσιωμένο κοινό, πιθανότατα εξαιτίας του πολυεπίπεδου και σύνθετου gameplay που το χαρακτηρίζει. Το αρμονικό “πάντρεμα” του Real-time με το Turn-based κομμάτι στρατηγικής, έφεραν στην εκδότρια Creative Assembly μεγάλη αναγνώριση και επιτυχία, επιτρέποντάς της έτσι, την επέκταση σε πολλές διαφορετικές ιστορικές περιόδους.

Στο παρελθόν η εταιρία παραγωγής έχει επιστρέψει σε κάποια από τις περιόδους που έχει ήδη καλύψει, είτε με επιπλέον περιεχόμενο μέσω κάποιων expansions, είτε με δραστικές αλλαγές στο gameplay και ολοκαίνουργια campaigns με κάποιο sequel. Αυτό προσπαθεί να πετύχει και αυτή τη φορά με την κυκλοφορία του Shogun 2, πνευματικού διαδόχου του πρώτου τίτλου Total War της Creative Assembly, που εμφανίστηκε στις οθόνες των PCs το 2000. Έντεκα χρόνια μετά, η τεχνολογία και φυσικά η ενδιάμεση αποκόμιση εμπειρίας, επιτρέπει πλέον στους σχεδιαστές να αποδώσουν με πολύ καλύτερο τρόπο, την επαναστατική ιδέα που είχαν τότε, αλλά περιορίζονταν τόσο από πλευράς hardware, όσο και κοινού.

Ήταν ένας μικρός Shogun...

Το σενάριο του παιχνιδιού σας τοποθετεί χρονικά περίπου στα μισά του 16ου αιώνα. Το πεδίο μάχης αυτή τη φορά μεταφέρεται στην τότε φεουδαρχική Ιαπωνία, που διανύει μια περίοδο εσωτερικών αναταραχών, γνωστή και ως Shengoku Jidai. Όλοι οι μεγάλοι άρχοντες αλληλοσυγκρούονται, στην  προσπάθειά τους να επιτύχουν την κυριαρχία της χώρας και να πάρουν την θέση του ανώτατου στρατιωτικού άρχοντα Shogun. Τα μέσα για να επιτευχθεί η τελική επικράτηση μπορεί να είναι οικονομικά, διπλωματικά, κατασκοπικά και φυσικά, στρατιωτικά.

Πριν από κάθε μάχη προηγείται ένα mini-cutscene,
που αποτελεί ψυχολογικό boost για το στρατό σας

Τον ρόλο ενός τέτοιου άρχοντα (daimyo) αναλαμβάνετε εσείς ως παίχτες, διαλέγοντας ένα εκ των εννιά διαθέσιμων clans (δέκα για την Limited Edition). Στην διάθεσή σας αρχικά θα έχετε ένα περιορισμένο κομμάτι γης, μαζί με ένα μικρό αριθμητικά στρατό. Στη συνέχεια, όμως, και αν παίξετε τα χαρτιά σας σωστά θα έχετε την δυνατότητα να επεκταθείτε σε όλους τους τομείς, κατακτώντας επιπλέον περιοχές από αντίπαλους άρχοντες.

Οι δέκα μνηστήρες του θρόνου

Τα δέκα διαθέσιμα προς επιλογή clans είναι τα εξής: Chosokabe, Date, Hojo, Mori, Oda, Shimazu, Takeda, Tokugawa και Uesugi, ενώ οι Hattori είναι το bonus clan. Το πρώτο Shogun περιλάμβανε μόλις επτά διαφορετικές παρατάξεις, ενώ και εδώ κάθε παράταξη έχει τα δικά της στρατηγικά προτερήματα και bonuses.

Οι διαφορές του κάθε clan μπορεί να είναι σε επίπεδο παραγωγής, όπως για παράδειγμα αυξημένο εισόδημα από τις φάρμες, είτε σε στρατιωτικό επίπεδο, όπως αυξημένο morale στο ιππικό. Η αρχική επιλογή σε κάθε περίπτωση, θα κρίνει την τακτική που θα ακολουθήσετε στη συνέχεια. Αν ανήκετε επομένως, στους πολεμοχαρείς, αποφύγετε για παράδειγμα το Tokugawa clan, που δίνει διπλωματικά και κατασκοπικά προτερήματα, ενώ αν “την βρίσκετε” με τις ναυμαχίες προτιμήστε το Mori clan, που αυξάνει την παραγωγή πλοίων με μειωμένο κόστος.

Οι συγκρούσεις είναι επικές, αν κάνετε τον κόπο να... κατεβάσετε λίγο την κάμερα

Ένας επιπλέον παράγοντας που θα επηρεάσει την επιλογή παράταξης, είναι το γεωγραφικό σημείο έναρξης. Στο κεντρικό όσο και στο multiplayer Campaign, κάθε clan ξεκινάει από ένα προκαθορισμένο σημείο του χάρτη της Ιαπωνίας, που σχετίζεται ιστορικά με την προέλευση του. Βέβαια, κάθε σημείο του χάρτη παρέχει διαφορετικές πηγές πρώτων υλών και έχει διαφορετική εδαφική  διαμόρφωση, αλλάζοντας άρδην την στρατηγική που θα ακολουθήσετε.

Ο Shogun πάει στον πόλεμο

Σε πρώτη φάση, καλό θα ήταν να ξεκινήσουμε από το βασικότερο mode του παιχνιδιού, που δεν είναι άλλο από το Single player campaign. Αν και υπάρχει πληθώρα σε gaming modes, που περιγράφονται παρακάτω, το campaign είναι ίσως αυτό που περιγράφει πιο ολοκληρωμένα το gameplay του τίτλου, με όλες τις διαφορετικές πτυχές και παραμέτρους του.

Ξεκινώντας από το campaign map, βλέπετε την Ιαπωνία χωρισμένη σε περιοχές ή καλύτερα, φέουδα. Κάθε άρχοντας, μαζί και εσείς, έχει το δικό του αρχικό κάστρο, που βρίσκεται σε προκαθορισμένο σημείο. Σε αυτό το turn-based κομμάτι του παιχνιδιού, σας δίνονται ορισμένες επιλογές διοικητικού ελέγχου του clan σας, που αναπτύσσεται σε πολλά διαφορετικά επίπεδα. Οι επιλογές αυτές, οπωσδήποτε θα μπορούσαν να είναι πιο πολλές και αρκετά πιο σύνθετες, αλλά οι προγραμματιστές πιθανότατα δεν ήθελαν να κουράσουν το κοινό τους με παραπάνω λεπτομέρειες από τις πλέον απαραίτητες.

Τη δυνατότητα παρέμβασης στα διοικητικά θέματα της επερχόμενης αυτοκρατορίας σας, διευκολύνει το άρτια σχεδιασμένο interface. Αν ανήκετε στους βετεράνους της σειράς ή του Turn-based Strategy είδους γενικότερα, δε θα συναντήσετε κάποια ιδιαίτερη δυσκολία στην κατανόηση του χειρισμού. Το μόνο αρνητικό που παρατηρήθηκε ήταν οι μεγάλοι χρόνοι φορτώματος  ενός σωσμένου παιχνιδιού ή κατά την έναρξη των μαχών, ακόμα και  κατά την έναρξη του επόμενου γύρου.

Αρχίζοντας από κάτω δεξιά, θα δείτε το πλήκτρο που αναγράφει την χρονιά και την εποχή, το οποίο προωθεί το gameplay κατά ένα turn. Γύρω του βρίσκονται τα πλήκτρα που ελέγχουν την διπλωματία, τα οικονομικά, την διοίκηση του clan και το Mastery of the Arts, το οποίο περιγράφεται πιο αναλυτικά παρακάτω. Ακριβώς κάτω από αυτά τα εικονίδια, αναγράφονται οι αριθμητικές αξίες των εσόδων και το οικονομικό σύνολο του θησαυροφυλακίου σας. Στο πάνω δεξί μέρος της οθόνης υπάρχει μια σειρά από χρήσιμα εικονίδια με πληροφορίες που χρησιμοποιείτε ανά γύρο, όπως τα events που συμβαίνουν, το σύνολο του στρατού, του ναυτικού και των πρακτόρων σας, όπως και τα εδάφη των αντιπάλων σας.

Από τις παρεχόμενες επιλογές οι  πιο σημαντικές σε πρώτη φάση, είναι η διαχείριση της οικογένειάς σας και της οικονομίας σας. Τα μέλη της οικογένειάς σας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διπλωματικούς σκοπούς. Οι γιοί σας μεγαλώνοντας θα γίνουν μεγάλοι στρατηγοί, ακόμα και διάδοχοι του daimyo σας, ενώ οι κόρες μπορούν να παντρευτούν στρατηγούς του στρατού σας ή άλλων παρατάξεων, κερδίζοντας έτσι την εμπιστοσύνη τους.

Στο οικονομικό επίπεδο ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο εμπόριο με άλλα clans, που δεν πρέπει να απουσιάζει αν θέλετε να έχετε αυξανόμενα έσοδα και φυσικά, στο φορολογικό σύστημα. Το τελευταίο ειδικά επηρεάζει σε ένα μεγάλο βαθμό και την ανάπτυξη κάθε επαρχίας που έχετε στην αυτοκρατορία σας, καθώς είναι αντιστρόφως ανάλογη με το μέγεθος των φόρων. Σε κάθε επαρχία σας μπορείτε να κάνετε βελτιωτικές κινήσεις χτίζοντας κτήρια που προωθούν την οικονομία ή παράγουν νέες μονάδες.

Ταυτόχρονα στην οθόνη σας ενδέχεται να βρίσκονται εκατοντάδες μονάδων

Σε στρατιωτικό επίπεδο θα συναντήσετε 18 διαφορετικές μονάδες ξηράς και θαλάσσης. Ο διαχωρισμός γίνεται από το όπλο που φέρει ο κάθε πολεμιστής. Έτσι υπάρχουν τοξότες, ξιφομάχοι, δορυφόροι, special μονάδες, ιππικό, ενώ συμπεριλαμβάνονται επτά διαφορετικά είδη πλοίων. Η μονάδες εξελίσσονται, και στην πορεία ξεκλειδώνονται νέες, όπως οι τυφεκιοφόροι και οι έφιπποι τοξότες. Η βασική ιδέα όμως παραμένει η ίδια, καθώς οι Yari Ashigaru με τα δόρια τους νικάνε το ιππικό, χάνουν όμως από τους Katana Samurai, που με τη σειρά τους είναι εύκολη τροφή για το ιππικό. Οι τοξότες χτυπάνε τους πάντες από απόσταση, αλλά σε μάχη σώμα με σώμα είναι απροστάτευτοι. Η ποικιλία των μονάδων είναι μεγάλη και υπάρχουν αρκετοί συνδυασμοί, όπως οι τοξότες samurai, που μειονεκτούν λιγότερο σε κοντινή μάχη από τους απλούς τοξότες, αλλά σε γενικές γραμμές ισχύει το παραπάνω μοτίβο.

Ο χάρτης καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της οθόνης, το οποίο υπερκαλύπτεται άπαξ και ανοίξετε κάποιο από τα προαναφερθέντα μενού. Οι κινήσεις που θα κάνετε σε αυτό το σημείο του gameplay, πρέπει να είναι ιδιαίτερα μελετημένες και προσεκτικές, ενώ καλό είναι να σώζετε συχνά την πρόοδό σας, για να μην βρεθείτε προ εκπλήξεως. Το παιχνίδι είναι οριακά αμείλικτο με κάποιο ενδεχόμενο λάθος σας, ειδικά στα μεγαλύτερα επίπεδα δυσκολίας και δεν χαρίζει κάστανα.  Εντύπωση προκαλεί η ρεαλιστική αντιμετώπιση όλων των γεγονότων που συμβαίνουν σε περίοδο πολέμου. Για παράδειγμα αν έχετε στείλει τα στρατεύματά σας εκτός συνόρων και δικαιοδοσίας σας, κατά την διάρκεια του χειμώνα, δέχονται attrition damage, δηλαδή έχουν απώλειες φθοράς εξαιτίας των καιρικών συνθηκών.

Όταν έρθει η ώρα για να διαπληκτιστείτε με κάποιον αντίπαλο σε μάχη, φροντίστε να έχετε μαζέψει αρκετές μονάδες στην παράταξή σας. Πριν ξεκινήσει η μάχη, μπορείτε να επιλέξετε την αυτόματη επίλυσή της από την A.I., την άμεση υποχώρηση ή φυσικά την “χειροκίνητη” εκδοχή. Αναφερόμαστε βέβαια, στην είσοδο σε RTS mode, όπου μεταφέρεστε στο πεδίο της μάχης για να ελέγξετε σύμφωνα με τις στρατηγικές σας προσταγές τον στρατό σας.

Ιαπωνικό έδαφος

Όπως είναι εύκολα αντιληπτό οι Real-Time μάχες του Shogun 2, εξαρτώνται σε έναν τεράστιο βαθμό από την μορφολογία του εδάφους και τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στο πεδίο τη δεδομένη στιγμή. Οι λόφοι δημιουργούν πλεονέκτημα στους τοξότες που βρίσκονται στην κορυφή, ενώ οι μονάδες που ανεβαίνουν από τους πρόποδες κουράζονται γρηγορότερα. Οι δασικές εκτάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κάλυψη και ενέδρες, αλλά ταυτόχρονα μειώνουν την ταχύτητα κίνησης των μονάδων για όση ώρα βρίσκονται μέσα τους.

Το έδαφος βέβαια έχει το πλεονέκτημα ότι επιτρέπει την πρόβλεψη στρατηγικών ελιγμών, για αποφυγή  από ενδεχόμενες “κακοτοπιές”. Από την άλλη πλευρά ο καιρός δεν είναι προβλέψιμος, επομένως αποτελεί αστάθμητο παράγοντα στη μάχη, ευτυχώς φυσικά και για τις δυο παρατάξεις που βρίσκονται στο πεδίο. Η βροχή, η ομίχλη και το χιόνι κουράζουν τις μονάδες σας γρηγορότερα από την ηλιοφάνεια, ενώ μειώνουν την εμβέλεια των τόξων και των όπλων. Αυτό ισχύει τόσο για τις μονάδες της ξηράς όσο και για τις ναυτικές.

Οι κινήσεις σας και εδώ οφείλουν να είναι προσεκτικές, ενώ χρήσιμη είναι και η βοήθεια του pause (με το πλήκτρο “p”) ώστε να επανεξετάζετε τις τακτικές σας. Η κάμερα είναι αρκετά εύχρηστη με τεράστιο πραγματικά εύρος κινήσεων. Πέρα από το mouse, μπορείτε να την μετακινείτε και με το πληκτρολόγιο. Μπορεί να σας πάρει λίγο να την συνηθίσετε, αλλά στην πορεία θα ανακαλύψετε ότι προσφέρει μεγάλη ευελιξία. Στο αριστερό μέρος της οθόνης βρίσκεται το πτυσσόμενο μενού των σχηματισμών. Στο κάτω μέρος εμφανίζονται όλες οι μονάδες σας και πάνω δεξιά το minimap, που είναι αρκετά μεγάλο έως ενοχλητικό, πράγμα που συχνά πυκνά θα σας προτρέπει σε απενεργοποίηση του.

Οι μονάδες που εμφανίζονται στην οθόνη σας ταυτόχρονα είναι πραγματικά άπειρες, ειδικά σε πιο προχωρημένα σημεία του campaign. Σε αντίθεση με το πρώτο Shogun, ο ρυθμός της μάχης είναι καταιγιστικός. Παρά την ύπαρξη την πλήκτρων αυξομείωσης της ταχύτητας του gameplay, ο normal ρυθμός κρίνεται ως ο πιο ιδανικός.

Πριν από κάθε μάχη επιλέγετε αν θα περάσετε σε Real-Time Battle
ή θα επιλυθεί αυτόματα από την CPU

Καλώς ή κακώς το περιεχόμενο του παιχνιδιού είναι τέτοιο ποσοτικά, που είναι αδύνατον να αναλυθούν σε ένα review εξονυχιστικά όλες οι παράμετροι, μονάδες και επιλογές. Το manual της συσκευασίας θα κατατοπίσει περισσότερο όσους έχουν ασχοληθεί ξανά με τίτλο της σειράς, κάνοντας μια μικρή αναφορά σε νέα στοιχεία. Ακόμα, υπάρχει και το καθιερωμένο Tutorial που εισάγει με αρκετά ομαλό τρόπο τους νέους παίχτες, αλλά και πάλι δεν είναι αρκετό για πιο προχωρημένες επιλογές. Στον δρόμο που χάραξε η σειρά Civilization, έτσι και στο Shogun 2, εμφανίζεται η Encyclopedia. Πρόκειται για μια λίστα από όλα τα στοιχεία του παιχνιδιού, συμπεριλαμβανομένων μονάδων , κτηρίων και αναβαθμίσεων, που παρουσιάζονται αναλυτικά με παραπομπές ακριβώς όπως σε ένα wiki site. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ακόμα και οι προχωρημένοι παίχτες θα τη χρειαστείτε αρκετές φορές στην πορεία.

Η τέχνη της στρατηγικής

Ή καλύτερα η στρατηγική της τέχνης, όπως τουλάχιστον αυτό εφαρμόζεται από το ίδιο το παιχνίδι, μέσω του Mastery of the Arts. Δεν είναι τίποτε άλλο από μια σειρά τεχνολογικών επιτευγμάτων που μπορείτε να αναπτύξετε, τις οποίες λόγω της περιόδου και της ευρύτερης ιαπωνικής κουλτούρας, οι σχεδιαστές ονόμασαν Arts. Τα Arts χωρίζονται σε δυο βασικά...μονοπάτια. Το ένα αφορά την στρατιωτική ανάπτυξη και ονομάζεται Bushido (ο δρόμος του πολεμιστή) και το άλλο έχει να κάνει με κοινωνικοοικονομικές αναβαθμίσεις και ονομάζεται Way of Chi.

Οι δυο αυτές κατηγοριοποιήσεις εμφανίζονται με τη μορφή “δέντρων”, περίπου όπως γίνεται με τις τεχνολογίες του Civilization. Ξεκινάτε αναπτύσσοντας ένα επίπεδο (κλαδί)  κάθε φορά, πριν περάσετε στο επόμενο. Κάθε Art απαιτεί έναν αριθμό πεπερασμένων γύρων για να εξελιχθεί, οι οποίοι αυξάνονται όσο προχωράτε. Επιπλέον σε κάθε δεδομένη στιγμή μπορείτε να αναπτύσσετε μόνο ένα Art ανεξαρτήτως αν ανήκει στην πρώτη ή τη δεύτερη κατηγορία.

Μόλις ολοκληρώσετε κάποιο Art, λαμβάνετε μια σειρά από ανάλογα bonuses. Ενδεικτικά μπορείτε να αναβαθμίσετε οποιοδήποτε τύπο στρατού (τοξότες, ιππικό, δορυφόρους κλπ.) , όπως και την επιρροή των στρατηγών σας και των διπλωματικών σχέσεων με άλλα clans. Η ροή ανάπτυξης είναι διαρκής και αδιάκοπη. Σε αρκετές περιπτώσεις θα ανακαλύψετε ότι οι αναβαθμίσεις αυτές σας λύνουν τα χέρια σαν μάνα εξ ουρανού, αφού τα πλεονεκτήματα που σας δίνουν, είναι το κλειδί για την γρήγορη επικράτηση του clan σας.

Όπου λαλούν πολλοί Shogun

Από το κεντρικό μενού σας δίνεται πρόσβαση σε περαιτέρω modes, εκτός από το campaign. Επιλέγοντας τα Historical Battles, μεταφέρεστε σε ένα χάρτη που παρουσιάζει τέσσερις διαφορετικές μάχες (πέντε στην Limited Edition), μεταξύ των οποίων και μια ναυμαχία. Το ενδιαφέρον των συγκεκριμένων σεναρίων, είναι η μειονεκτική συνήθως, κατάσταση στην οποία σας βάζει σε σχέση με τον αντίπαλο, ενώ ταυτόχρονα συμμετέχει στη μάχη ένας πολύ μεγάλος αριθμός μονάδων. Με αυτό τον τρόπο η δυσκολία αυξάνεται, ενώ η εξιστόρηση των πραγματικών γεγονότων δίνει έναν αέρα ρεαλισμού και ιστορικού κύρους στις ενέργειές σας.

Το αρνητικό είναι ότι τα μοναδικά bugs που παρατηρήθηκαν στο παιχνίδι, τόσο από πλευράς απόδοσης, όσο και από crashes παρουσιάστηκαν σε αυτό το mode. Από εκεί και πέρα μπορείτε να στήσετε τις δικές σας κόντρες σε μορφή skirmish, από το Custom Battle mode, ενώ αν ανήκετε σε αυτούς που καμαρώνουν για τα κατορθώματά τους ή διορθώνονται βλέποντας τα λάθη τους, μπορείτε να ξαναδείτε όλες τις saved battles από τη σχετική επιλογή.

Η διπλωματία θα σας λύσει τα χέρια και
θα ενισχύσει οικονομικά την αυτοκρατορία σας

Όσον αφορά το multiplayer του τίτλου είναι οπωσδήποτε κάτι το διαφορετικό στην εφαρμογή του. Οι δυο επιλογές που θα βρείτε κάτω από την ετικέτα του multiplayer, είναι το Avatar Conquest και το Multiplayer Campaign. Στην πρώτη περίπτωση δημιουργείται ένα avatar του στρατηγού σας, ένα banner με το οικόσημο του στρατού σας και περνάτε σε μια πιο μικρή εκδοχή του campaign map. Το στυλ του παιχνιδιού θυμίζει το επιτραπέζιο Risk, καθώς κινείτε τον στρατό σας από τη μια περιοχή στην άλλη στοχεύοντας στην κατάκτησή τους. Οποιαδήποτε μάχη δίνετε, πραγματοποιείται έναντι άλλων παιχτών. Αν νικήσετε κατακτάτε την περιοχή και συνεχίζετε μέχρι να κατακτήσετε ολόκληρο το “νησί”.

Κερδίζοντας μια μάχη ανεβαίνετε επίπεδα, καθώς γεμίζει η μπάρα με τα xp σας. Στη συνέχεια μπορείτε να σπαταλήσετε skill points στο Skill Tree του στρατηγού σας, που διαφέρει από αυτό του single player campaign.  Πριν τη μάχη αποφασίζετε το μέγεθος και τον τύπο του στρατού σας, ενώ σας δίνεται η δυνατότητα να προσθέσετε και μια σειρά από Retainers, μια λίστα επιπλέον bonuses για τον στρατό σας, που ενεργοποιούνται από τον στρατηγό σας αποκλειστικά. Αν φυσικά τον χάσετε στη μάχη, τα πλεονεκτήματα χάνονται μαζί του.

Στο έτερο mode επιστρέφετε στο campaign map, μόνο που αυτή τη φορά συμμετέχει και κάποιος άλλος παίχτης, πέρα από την A.I. Στο Multiplayer Campaign μπορείτε να συνεργαστείτε παίζοντας co-op με τον ίδιο στόχο που έχετε στο  Single player, αλλά μπορείτε να σταθείτε αντιμέτωποι, με σκοπό ο ένας να πετύχει την καταστροφή του άλλου. Πολύ μεγαλύτερης διάρκειας gameplay, σε σύγκριση με το Avatar Conquest, ενώ το αλατοπίπερο είναι προφανώς, η ύπαρξη του campaign map με όλες τις περιοχές, τα resources και τις τακτικές που επιβάλλει η ύπαρξή του.

Γυαλιστερές πανοπλίες, κοφτερά σπαθιά

Οι πανοπλίες όντως είναι γυαλιστερές στο Shogun 2, που σε καμία περίπτωση δε θα συγκρίνουμε με τον πνευματικό του προκάτοχο σε τεχνικό επίπεδο. Πιο λογική είναι η σύγκριση με τα πρόσφατα Empire και Napoleon, που οι διαφορές είναι λίγες, αλλά υπάρχουν. Η λεπτομέρεια των μοντέλων είναι για άλλη μια φορά απερίγραπτη. Οι περισσότερες μονάδες έχουν μια σχετική επαναληψιμότητα στην εμφάνιση των στρατιωτών, αλλά εδώ που τα λέμε, η απόσταση της κάμερας  που απαιτείται από το gameplay εν ώρα μάχης, δεν θα κάνει αισθητή αυτή την ομοιότητα. Εκτός βέβαια,  αν κάνετε συχνά διαλείμματα για να θαυμάζετε το τοπίο και τις εντυπωσιακές μονάδες.

Οι τοξότες έχουν μεγάλη εμβέλεια, αλλά είναι
υπερβολικά ευάλωτοι στις μάχες σώμα με σώμα

Οι εποχές και τα καιρικά φαινόμενα αλλάζουν την εμφάνιση της εκάστοτε περιοχής, ακόμα και στον Turn-based χάρτη. Η ομίχλη έχει αποδοθεί πολύ πετυχημένα, σε αντίθεση με την χλωρίδα και γενικότερα τις δασικές εκτάσεις που φαίνονται αρκετά χοντροκομμένα. Αν οι μονάδες σας είναι μεγάλες σε αριθμό, ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα στην απόδοση, με “πεσμένο” frame rate και κολλήματα, που είναι πιο συχνά στα Historical Battles και τα Multiplayer games.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι τα videos που εμφανίζονται σε ορισμένα events του Turn-based χάρτη, αλλά δε συγκρίνονται με εκείνα που υπάρχουν στην εισαγωγή των RTS μαχών. Συνήθως περιγράφει μια ομιλία του στρατηγού σας, προς τους υπόλοιπους στρατιώτες, αποδίδοντας μια επική αίσθηση, παρόμοια με αυτή του Braveheart, αλλά προφανώς σε μικρότερη διάταση.

Ο γενικότερος σχεδιασμός του τίτλου, συμπεριλαμβανομένων των μενού και του interface δείχνει πόση έμφαση έδωσαν στην λεπτομέρεια οι designers της Creative Assembly. Οποιοδήποτε διαδραστικό στοιχείο που δεν έχει φτιαχτεί με τη μηχανή γραφικών του παιχνιδιού, περιλαμβάνει artwork σχετικό με την εποχή και προφανώς την περιοχή που διαδραματίζονται τα γεγονότα. Ακόμα και οι εικόνες των loading screens είναι τόσο αντιπροσωπευτικές, που σας βάζουν αυτόματα στο κλίμα.

Πολεμικές τυμπανοκρουσίες

Η ατμόσφαιρα του τίτλου ενισχύεται σε ένα μεγάλο βαθμό από την ηχητική επένδυση. Περιλαμβάνονται θέματα που παραπέμπουν στην εποχή, με τοπικά μουσικά όργανα και περιορισμένα φυσικά, φωνητικά. Την ώρα της μάχης ξεχωρίζουν τα κρουστά που δίνουν ρυθμό και ένταση στις κινήσεις των στρατιωτών.

Οι ναυμαχίες δεν είναι τόσο εντυπωσιακές,
αλλά παίζουν σημαντικό ρόλο στην επέκτασή σας

Οι περισσότερες ομιλίες αποδίδονται στην ιαπωνική, ενώ οι αφηγητές που διαβάζουν τα tutorials, μιλάνε αγγλικά με σπασμένη ιαπωνική προφορά. Το voice-over είναι σε γενικές γραμμές προσεγμένο, αν και θα ήταν προτιμότερο να υπάρχουν περισσότερες χροιές, αφού οι ηθοποιοί που δίνουν τις φωνές τους επαναλαμβάνονται και δεν είναι πάνω από δυο-τρεις σε αριθμό.

Special Editions

Εκτός από την απλή έκδοση του παιχνιδιού, στην αγορά είναι διαθέσιμες άλλες δυο εκδόσεις με αρκετά καλούδια. Η Limited Edition προσθέτει στο περιεχόμενο του παιχνιδιού ένα clan (τους Hattori), ένα ακόμα ιστορικό σενάριο και επιπλέον πανοπλία και xp για το online avatar. Η Collector's Edition από την άλλη περιλαμβάνει ότι και η προηγούμενη, συν ένα artbook με concept art από την δημιουργία του παιχνιδιού και μια πλαστική φιγούρα του Takeda Shingen, ενός ιδιαίτερα σημαντικού daimyo του Takeda clan, για την περίοδο που καλύπτει ιστορικά το παιχνίδι.

Ο Shogun πέθανε, ζήτω ο Shogun

Δυστυχώς το Shogun 2 κυκλοφόρησε σε μια άσχημη περίοδο για την χώρα από την οποία δανείζεται το θέμα του. Αποδίδει όμως φόρο τιμής στην ιστορία της με τον καλύτερο τρόπο. To Shogun 2: Total War αποτελεί άξιο διάδοχο τόσο του πρώτου παιχνιδιού, όσο και της σειράς ολόκληρης. Το άμεσο και ταυτόχρονα σύνθετο gameplay του συνοψίζεται σε ένα ανθεκτικό στο χρόνο Single player campaign και ένα απόλυτα εθιστικό multiplayer. Απαραίτητη αγορά για οποιονδήποτε fan των παιχνιδιών στρατηγικής.

Θετικά
- Εθιστικό gameplay
- Πληθώρα τακτικών
- Σύνθετο και φρέσκο multiplayer
- Πλούσια λεπτομέρεια μοντέλων

Αρνητικά
- Μεγάλοι χρόνοι φορτώματος
- Ποικιλία στο voice-acting
- Θα “ζορίσει” τα αδύναμα συστήματα

Βαθμολογία- 9.0
Γραφικά- 8.6
Ήχος- 8.0
Gameplay- 9.1
Σενάριο- 7.5
Αντοχή- 9.3

Civilization V Review

Το όνομα Civilization παραπέμπει σε  μια από τις μακροβιότερες σειρές στην ιστορία του PC gaming. Ξεκινώντας από μια ψηφιακή μορφή ενός πολύπλοκου επιτραπέζιου παιχνιδιού, το πρώτο μέρος της σειράς κυκλοφόρησε το 1991 και σίγουρα ο δημιουργός του Sid Meier δεν φανταζόταν ούτε στα πιο τρελά του όνειρα την έκταση που θα έπαιρνε το έργο του. Από τότε έχουν κυκλοφορήσει τέσσερις τίτλοι με αρκετά expansions σε ορισμένα από αυτά και δυο spin-offs με τον τίτλο Call to Power (τα οποία ουσιαστικά δεν ανήκουν στην σειρά και είναι κατώτερα σε ποιότητα), καθώς και μια έκδοση για κονσόλες (Revolution). Το Civilization V είναι το νεότερο μέλος της οικογένειας, αναπτύχθηκε από την Firaxis και βρίσκεται επιτέλους στα χέρια μας προκαλώντας τους fans των Turn-based strategy να χάσουν τον ύπνο τους.

Civilization για...αρχάριους

Σε περίπτωση που δεν έχετε ξανάρθει σε επαφή με κάποιο Civilization, πρόκειται για ένα παιχνίδι στρατηγικής όπου η δράση δεν εξελίσσεται σε πραγματικό χρόνο, όπως στα Real-time strategies τύπου Starcraft, αλλά οι κινήσεις σας κατανέμονται σε γύρους προτρέποντάς σας να σχεδιάζετε αρχικά την στρατηγική σας και στην συνέχεια να βλέπετε το αποτέλεσμά της. Ξεκινάτε από τα αρχαία χρόνια με έναν πολιτισμό που αριθμεί ελάχιστους κατοίκους και καταλήγετε χιλιάδες χρόνια αργότερα, περνώντας από όλες τις περιόδους της ιστορίας του ανθρώπου. Κάθε γύρος (turn) που παίζετε αντιστοιχεί σε 25 χρόνια εξέλιξης (αρχικά και σε ένα έτος στην συνέχεια) και σε αυτό το διάστημα μπορείτε να χτίσετε κτήρια να ανακαλύπτετε τεχνολογίες και να έρχεστε σε επαφή με άλλα έθνη εχθρικά ή φιλικά. Κάθε επιλογή σας μετριέται σε turns μέχρι την εκπλήρωσή της. Σκοπός σας είναι η κατάκτηση του κόσμου, κάτι που μπορεί να γίνει με αρκετούς τρόπους που περιγράφονται αναλυτικότερα παρακάτω.

Αν είστε καινούργιοι στο “άθλημα” ή αν είχατε προσπαθήσει στο παρελθόν να παίξετε, αλλά σας τρόμαξε η πληθώρα των πληροφοριών επί της οθόνης, το πλήρωμα του χρόνου έφερε τα πράγματα έτσι και το Civilization V είναι μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για να αναθεωρήσετε. Το interface έχει απλοποιηθεί αρκετά, ώστε να ξέρετε ανά πάσα στιγμή τι πρέπει να κάνετε, χωρίς όμως να σας καθοδηγεί. Το tutorial είναι αρκετά αναλυτικό και χωρίζεται σε πέντε μέρη που πρέπει οπωσδήποτε να περάσετε ένα “χεράκι” πριν μπείτε στα βαθιά.

Ο χάρτης πλέον χωρίζεται σε εξάγωνα

Αν κατά την διάρκεια της δράσης “πελαγώσετε”, μια ομάδα από καταρτισμένους συμβούλους είναι εκεί για να σας βοηθήσει στην στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσετε. Το διαδραστικό manual επίσης είναι αρκετά βοηθητικό και θα σας κατατοπίσει πλήρως όσον αφορά τις μονάδες, αν και δυστυχώς αυτή τη φορά παρέχεται μόνο σε ψηφιακή μορφή. Κρίμα γιατί το Civ IV είχε το μεγαλύτερο manual που έχει κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια σε παιχνίδι που δεν ανήκει στην κατηγορία των Flight Sims. Από εκεί και πέρα υπάρχει η Civilopedia, που αποτελεί έναν in-game οδηγό με πληροφορίες και bonuses για όλες τις μονάδες, κτήρια και τεχνολογίες που θα συναντήσετε.

Ξεκινώντας να έχετε υπόψιν πως δεν πρόκειται να βρείτε κάποιο campaign αφού κάθε φορά ουσιαστικά ξεκινάτε μια καινούργια “διαδρομή” στην ιστορία της εξέλιξης ενός πολιτισμού. Βέβαια κάθε “παρτίδα” έχει μεγάλη διάρκεια και  ανάλογα με τον τρόπο παιχνιδιού σας μπορεί να σας απασχολήσει από έξι μέχρι 16 ώρες. Στο τέλος ακόμα και αν ηττηθείτε, θα ανακαλύψετε πως στο συγκεκριμένο παιχνίδι δεν έχει σημασία ο προορισμός, αλλά το ταξίδι. Πριν από κάθε παιχνίδι μπορείτε να μεταβάλετε κάποιες παραμέτρους. Σας δίνεται η δυνατότητα να επιλέξετε τον τύπο και το μέγεθος του χάρτη, τον βαθμό δυσκολίας, τον ρυθμό εξέλιξης του παιχνιδιού και φυσικά το έθνος το οποίο θα οδηγήσετε στο θρίαμβο. Αν επιλέξετε το Advanced Setup, μπορείτε να εισάγετε και ειδικούς κανόνες όπως λήξη του παιχνιδιού μετά από το πέρας κάποιου αριθμού γύρων ή να επιλέξετε παιχνίδι χωρίς την ύπαρξη βαρβαρικών φυλών.

Civilizations

Σας δίνονται προς επιλογή 18 πολιτισμοί, όπως και στο Civ IV με τον αντίστοιχο ηγέτη τους. Δυστυχώς αυτή τη φορά υπάρχει μόνο ένας αρχηγός ανά έθνος, σε αντίθεση με τον προηγούμενο τίτλο που σε ορισμένους πολιτισμούς μπορούσατε να επιλέξετε μεταξύ δυο ηγετικών προσωπικοτήτων. Διαθέσιμοι αυτή τη φορά είναι οι Αμερικάνοι, οι Άραβες, οι Ρώσοι, οι Γερμανοί, οι Έλληνες, οι Κινέζοι, οι Ιάπωνες, οι Ινδοί, οι Γάλλοι, οι Άγγλοι, οι Αιγύπτιοι, οι Αζτέκοι, οι Ρωμαίοι, οι Πέρσες, οι Οθωμανοί, οι Iroquois (Ινδιάνοι), το Σιάμ και η Σονγκάι, ενώ όσοι επιλέξετε την Digital Deluxe Edition θα έχετε στην διάθεσή σας και τους Βαβυλώνιους.

Κάθε πολιτισμός έχει τα δικά του προτερήματα και bonuses

Κάθε έθνος έχει Special μονάδες ή κτήρια που αποτελούν αναβαθμισμένες εκδόσεις των αντίστοιχων μονάδων που αντικαθιστούν. Έτσι  οι Ρωμαίοι Λεγεωνάριοι είναι δυνατότεροι στη μάχη από τους Swordsmen των άλλων λαών, ενώ το Bazaar των Αράβων παρέχει περισσότερο χρυσάφι από τα κανονικά Markets. Βέβαια ο αριθμός των ειδικών μονάδων είναι περιορισμένος και πρέπει να χρησιμοποιηθεί στην σωστή χρονική περίοδο, αφού όπως καταλαβαίνετε ο παραπάνω Λεγεωνάριος, όσο δυνατός κι αν είναι, παραμένει ανήμπορος μπροστά στην δύναμη πυρός ενός πεζοναύτη.

Πέρα από τις μονάδες, κάθε πολιτισμός παρέχει και ένα αποκλειστικό bonus σε διαφορετικό τομέα ανάπτυξης, σχετικό πάντα με την ιστορία που έχει γράψει ο καθένας στην πραγματικότητα. Έτσι οι Αιγύπτιοι χτίζουν πολύ πιο γρήγορα Wonders (μεγάλα  ιστορικά και  διάσημα οικοδομήματα), οι μονάδες των Iroquois κινούνται ταχύτερα σε δασικές εκτάσεις και οι Ρώσοι εκμεταλλεύονται τα resources που βρίσκονται σε χιονισμένο έδαφος καλύτερα. Γενικότερα πάντως η αντοχή  του τίτλου είναι στημένη στην χρήση και την ανακάλυψη όλων των διαθέσιμων παρατάξεων, αφού τα πλεονεκτήματα του καθενός αλλάζουν αυτόματα την στρατηγική που ενδέχεται να ακολουθήσετε.

Civilization για...προχωρημένους

Αν θεωρείστε “παλιοσειρές” στο Civilization, προφανώς αυτή τη στιγμή το παιχνίδι ή η εγκατάστασή του έστω, “τρέχει” στον υπολογιστή σας και διαβάζετε το παρόν review για εγκυκλοπαιδικούς σκοπούς. Όπως και να έχει το Civilization V σίγουρα θα έχει προκαλέσει αμφιβολίες σε αρκετούς, καθώς υπάρχει τα τελευταία χρόνια μια τάση απλοποίησης του τίτλου σε μια προσπάθεια να γίνει πιο προσιτό στο ευρύ κοινό που δεν το γνωρίζει, μέσα από τακτικές όπως το Civilization:Revolution και την αναμενόμενη έκδοση για το Facebook. Το ότι το παιχνίδι είναι πιο εύκολο για κάποιον αρχάριο να το ξεκινήσει, δεν σημαίνει ότι έχει χάσει το βάθος και την τακτική του, παρόλα αυτά.

Η πρώτη αλλαγή που θα δείτε σε σχέση με τους προκατόχους είναι ο διαχωρισμός του χάρτη σε εξάγωνα (hexes)  αντί για τετράγωνα. Άρα η επέκταση των πόλεων δεν γίνεται πια σε σχήμα σταυρού, αλλά με μορφή μεγάλου εξαγώνου. Επίσης δεν μπορείτε να τοποθετήσετε πάνω από μια μονάδα σε ένα εξάγωνο, συμπεριλαμβανομένων και των πόλεων. Οι μονάδες σας μπορούν να διασχίσουν εξάγωνα κατειλημμένα από άλλες φιλικές, αλλά όχι να σταματήσουν την κίνησή τους σε αυτά, ενώ οι εχθροί σας μπορούν να περάσουν μόνο πάνω από το πτώμα σας. Αυτές οι προσθήκες αλλάζουν άρδην την τακτική της μάχης, καθώς η σωστή τοποθέτηση του στρατού σας στο πεδίο μπορεί να κρίνει την έκβασή της.

Άποψη του Strategic View, για πιο "καθολικές" προσεγγίσεις

Αν νιώθετε αμφιβολίες, πριν από την κίνησή σας το παιχνίδι φροντίζει να σας ενημερώσει για το αποτέλεσμα της εκάστοτε εχθροπραξίας. Αυτό αφαιρεί ένα κομμάτι αγωνίας, αλλά σας επιτρέπει να οργανωθείτε καλύτερα πριν από κάποια ενδεχόμενη επίθεση. Οι πόλεις επιτέλους μπορούν να προστατευθούν δίχως την παρουσία μονάδων, βομβαρδίζοντας τους επερχόμενους εχθρούς, ενώ η άμυνές τους έχουν αυξηθεί αισθητά. Οι μονάδες σας μπορούν να “μετατραπούν” σε μεταγωγικά πλοία ώστε να περάσουν εκτάσεις με νερό ή ωκεανούς, ενώ τόσο το ναυτικό όσο και η αεροπορία δίνουν σημαντικό πλεονέκτημα σε αυτόν που τα έχει στην κατοχή του.

Οι θρησκείες του Civ IV έχουν αφαιρεθεί και επέστρεψαν οι σύμβουλοι (advisors) που υπήρχαν στους προηγούμενους τίτλους. Την θέση της επιλογής πολιτεύματος έχουν πάρει τα Social Policies. Πρόκειται για μια σειρά από 10 τύπους κοινωνικής πολιτικής που προσφέρουν κάποια πλεονεκτήματα στην ανάπτυξη, την οικονομία ή τον στρατό.   Ενδεικτικά οι κατηγορίες είναι: Tradition, Liberty, Honor, Piety, Patronage, Commerce, Rationalism, Freedom, Order και Autocracy. Για τις σαφείς αναλύσεις τους καλύτερα να διαβάσετε εξονυχιστικά την Civilopedia ή τον σχετικό πίνακα στο manual που συμπεριλαμβάνει όλα τα bonuses.  Κάθε Policy έχει διακλαδώσεις με υποενότητες που αυξάνουν τα bonuses που λαμβάνετε σε κάποιες ενέργειες μετά την απόκτησή τους. Για να τις ενεργοποιήσετε χρειάζεστε μεγάλη ποσότητα σε Culture, ενώ ορισμένες επιλογές είναι αντιφατικές μεταξύ τους και δεν είναι δυνατό να είναι ενεργές παράλληλα.

Τα victory conditions που σας οδηγούν στην τελική επικράτηση παραμένουν τα ίδια με ελάχιστες διαφοροποιήσεις. Για να πετύχετε Domination victory, πρέπει να αφανίσετε τους υπόλοιπους λαούς από τον χάρτη (χωρίς τα City-States), για την Science victory πρέπει να ολοκληρώσετε το Apollo Program και να στείλετε διαστημόπλοιο στο διάστημα, ενώ για την Diplomatic victory πρέπει να εκλεγείτε αρχηγός των Ηνωμένων Εθνών μεταξύ των αντιπάλων σας. Η Cultural victory έχει διαφοροποιηθεί και χρειάζεται ανάπτυξη πέντε διαφορετικών Social Policies, με τις υποενότητές τους. Τέλος, αν καταφθάσει το αίσιο έτος 2050 ο παίχτης με το μεγαλύτερο σκορ κερδίζει. Όπως καταλαβαίνετε οι δυνατότητες είναι πολλές και οι στρατηγικές επίτευξης της νίκης ατελείωτες, αφού για κάθε τύπο νίκης υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης οι οποίοι αλλάζουν κατά την διάρκεια περισσότερες φορές απ' ότι νομίζετε.

Interface

Ο τρόπος με τον οποίο εμφανίζονται οι πληροφορίες στην οθόνη ήταν ένα από τα στοιχεία που διαφοροποιούσαν το Civilization από τα άλλα παιχνίδια, καθώς σε πολλούς φαινόταν αποκρουστικά πολύπλοκος και σε άλλους ελκυστικά αναλυτικός. Όπως και να έχει ο χειρισμός έχει απλοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Τα περισσότερα παράθυρα εμφανίζονται ως  μενού προέκτασης με το γενικότερο interface να είναι συμμαζεμένο και την δράση να καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος. Αν απογοητευτήκατε με τα παραπάνω, κρατήστε ως δεδομένο ότι δεν έχει αφαιρεθεί ουσιαστικά καμία από τις επιλογές του παρελθόντος, απλά έχουν δομηθεί και συμμαζευτεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην εμφανίζονται όλα μαζί ταυτόχρονα μπροστά σας, ενώ μπορείτε να έχετε πρόσβαση από τα σχετικά προεκτάσιμα υπομενού. Όλες οι λεπτομέρειες ανάπτυξης και τα bonuses που παλαιότερα υπολογίζατε στο μυαλό σας υπάρχουν ακόμα, αλλά αυτή τη φορά εμφανίζονται στην οθόνη κάνοντας τα πράγματα λίγο πιο απλά για έναν αρχάριο στο είδος.

Το μαύρο Fog of War, έχει αντικατασταθεί από συννεφάκια

Στο πάνω μέρος της οθόνης εμφανίζονται τα resources που έχετε και η μεταβολή τους ανά γύρο σε παρένθεση.  Στο αριστερό μέρος μπορείτε μέσα από το αναπτυσσόμενο μενού να επιλέξετε αν θα εμφανίζεται η τεχνολογία που αναπτύσσετε, οι μονάδες που έχετε διαθέσιμες ή οι πόλεις που συγκροτούν την αυτοκρατορία σας. Στα δεξιά υπάρχουν τα σχετικά εικονίδια για την διπλωματία, τους συμβούλους, τα social policies και τις συνθήκες νίκης (victory conditions). Κάτω αριστερά εμφανίζονται πληροφορίες σχετικά με την επιλεγμένη μονάδα ή πόλη και στα δεξιά υπάρχει το minimap με τις επιλογές που επιτρέπουν να αλλάζετε τις πληροφορίες που εμφανίζονται και την αλλαγή της οπτικής σε strategic view, που παρουσιάζει τα πάντα σαν ταμπλό επιτραπέζιου, με όλα τα resources και τις μονάδες να φαίνονται...αφ' υψηλού.

Πάνω ακριβώς από το minimap βρίσκεται το μεγάλο μπλε κουμπί που θα μισήσετε να λατρεύετε και αναγράφει “Next Turn”. Από εδώ όπως καταλαβαίνετε περνάτε στον επόμενο γύρο και μετά στον μεθεπόμενο και κάπως έτσι η μια ώρα που καθίσατε να παίξετε ένα χαλαρό παιχνιδάκι, έγιναν έξι. Το συγκεκριμένο πλήκτρο αλλάζει αν υπάρχει κάποια εκκρεμότητα διπλωματικού περιεχομένου, κίνησης κάποιας ξεχασμένης μονάδας ή επιλογή της παραγωγής σε κάποια από τις πόλεις σας. Ακριβώς από πάνω εμφανίζονται μεγάλα εικονίδια που σας ενημερώνουν για το τι συμβαίνει ανά πάσα στιγμή τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της αυτοκρατορίας σας.

Η αλήθεια είναι πως η παρουσίαση του χειρισμού χρειαζόταν ένα μικρό ρετούς και γι αυτό αυτήν τη φορά ακολουθήθηκε διαφορετικός τρόπος εμφάνισης του interface, που ακολουθεί ένα στυλ Art Deco, με όμορφα στρογγυλά εικονίδια και μια πολύ πιο καλοφτιαγμένη γραμματοσειρά που δεν θα σας κάνει να στραβώνεστε στις μεγάλες αναλύσεις, όπως συνέβαινε συχνά πυκνά στο IV. Το στυλ αυτό ταιριάζει απόλυτα με το ύφος του παιχνιδιού αφού μπορεί να ενταχθεί εικαστικά σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο της ιστορίας, χωρίς να φαίνεται άσχετο ή ενοχλητικό.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Interface Artist της Firaxis Russel Vaccaro στα credits, τους άρεσαν τόσο πολύ τα εικονίδια που δημιούργησαν που τα έκαναν πιο μεγάλα για να φαίνονται καλύτερα. Βέβαια τα ενημερωτικά εικονίδια είναι λίγο μεγαλύτερα απ' ότι έπρεπε και δυστυχώς παρότι υπάρχει σχετική επιλογή σμίκρυνσης από τα options, δεν είναι αρκετή ώστε να τα κάνει λιγότερο ενοχλητικά.

Διαχείριση πόλεων

Για να υπάρχει ευημερία και ανάπτυξη στις τάξεις του έθνους σας, πρέπει να υπάρχει και σωστή κατανομή των πόρων σε καθεμιά από τις πόλεις που το απαρτίζουν. Επιλέγοντας μια πόλη περνάτε στο City-Screen, ζουμάροντας πάνω στην πόλη με απομονωμένα τα resources και την παραγωγή της. Κάθε πόλη καταλαμβάνει έναν αριθμό εξάγωνων τα οποία μπορεί να διαχειρίζεται οικονομικά. Κάθε εξάγωνο παρέχει φαγητό, χρυσό ή παραγωγή (με την μορφή εργατών) ανάλογα με τον τύπο του εδάφους. Η έκταση προς εκμετάλλευση αυξάνεται ανάλογα με την Culture που παράγει η πόλη, ενώ για πρώτη φορά μπορείτε να αγοράσετε έδαφος μεγαλώνοντας τα όρια της πόλης σας. Η πρωτεύουσα εδώ έχει τεράστιο ρόλο, καθώς πιθανότατα θα αποτελεί το κέντρο της ανάπτυξής σας, ενώ στην πορεία θα ανακαλύψετε ότι τα εκμεταλλεύσιμα  resources είναι υπεραρκετά, λόγω του νέου συστήματος εξάγωνων tiles.

Ανάλογα με τις ανάγκες σας μπορείτε να διαμορφώσετε με εργάτες το γύρω έδαφος και να κατανείμετε τους κατοίκους των πόλεων στους πόρους που επιθυμείτε. Αν δεν γνωρίζετε τι πρέπει να κάνετε απλά κοιτάτε το έλλειμμά σας σε πόρους και μέσω του αυτοματοποιημένου συστήματος της City Screen το διορθώνετε. Στην πραγματικότητα δεν είναι τόσο απλό, αλλά παίζοντας θα κατανοήσετε καλύτερα το παρόν σύστημα.

Κάθε πόλη μπορεί να προστατευθεί επιτέλους από μόνη της, βομβαρδίζοντας τον εχθρό

Με το χτίσιμο κάποιων κτηρίων μπορείτε να αναθέσετε σε ορισμένους κατοίκους τον ρόλο του Specialist. Οι Specialists είναι ειδικές κατηγορίες πολιτών που παρέχουν resources ανάλογα με την ειδικότητά τους και το κτήριο στο οποίο απασχολούνται, ενώ μετά από ένα μεγάλο διάστημα μετατρέπονται σε Great Persons. Έτσι το Workshop δημιουργεί Great Engineers, το University Great Scientists και το Temple Great Artists. Τα Great Persons μπορούν να δώσουν κάποιο μεγάλο bonus και να ενισχύσουν τον ρυθμό ανάπτυξης στον τομέα τους, αλλά αμέσως μετά εξαφανίζονται.

Ο χειρισμός των πόλεων και η διαχείρισή τους δεν ήταν ποτέ ευκολότερη σε τίτλο της σειράς. Πλέον γνωρίζετε ανά πάσα στιγμή που χωλαίνει η οικονομία σας και που χρειάζονται διορθωτικές κινήσεις. Σε όσους άρεσαν οι προσθήκες του Civ IV, θα συναντήσουν ένα πολύ πιο εύχρηστο μοντέλο με τις ίδιες και περισσότερες επιλογές.

Διπλωματία

Το συγκεκριμένο κομμάτι στα παλαιότερα Civilizations ήταν αρκετά εύκολο στην ανάπτυξη, λόγω των αναμενόμενων και scripted τις περισσότερες φορές ανταποκρίσεων της αντίπαλης πλευράς. Πλέον οι ηγέτες με τους οποίους συναναστρέφεστε εκπέμπουν κύρος και επιβλητικότητα, ενώ ανάλογα με τον χαρακτήρα τους έχουν διαφορετικές αντιδράσεις, αναπάντεχες ορισμένες φορές. Στα μεγαλύτερα επίπεδα, θα σας πιέσουν αρκετά ενώ τις περισσότερες φορές ο πόλεμος θα είναι μονόδρομος, όσο ειρηνικοί κι αν είστε.

Η παρουσίαση του διπλωματικού κομματιού έχει αλλάξει τόσο οπτικά, αφού οι χαρακτήρες κινούνται ενώ σας μιλάνε, όσο και ουσιαστικά. Οι επιλογές που έχετε μεταβάλλονται κατά μεγάλο βαθμό από τη σχέση σας με το αντίπαλο έθνος και έχει προστεθεί ένα μεγάλο φάσμα ζητημάτων προς συζήτηση ή επιλογή διπλωματικής στάσης. Πέρα από τα προφανή που είχατε στην διάθεσή σας στο παρελθόν, μπορείτε να υπογράψετε μυστική συμφωνία με έναν λαό εναντία σε κάποιον άλλο, χωρίς να γίνει παγκοσμίως γνωστό και  να ζητήσετε από τους “γείτονές” σας να μην αναπτυχθούν παραπάνω προς το μέρος σας.  Τα bugs του IV στις αγοραπωλησίες δεν υφίστανται πλέον, ενώ όσον αφορά τι οικονομικές σχέσεις, για πρώτη φορά τα...παζάρια έχουν νόημα. Όταν λοιπόν, επιχειρήσετε να πουλήσετε κάποιο αγαθό σας μπορεί να μην το κάνετε με την πρώτη, αλλά αλλάζοντας την συμφωνία αρκετές φορές ίσως να το καταφέρετε, αν βέβαια ο αντίπαλος αρχηγός σας βλέπει φιλικά.

Δείγμα των εμπορικών συναλλαγών με άλλα έθνη

Ένα ανανεωμένο στοιχείο που δίνει πολλούς πόντους στη διπλωματία είναι η προσθήκη των πόλεων-κρατών (City-States). Για κάθε πολιτισμό που υπάρχει στο χάρτη αντιστοιχούν δυο City-States. Πρόκειται για πολιτισμούς που δεν επεκτείνονται εδαφικά (αποτελούνται από μόνο μια πόλη, εννοείται) και δεν σας ανταγωνίζονται για την επικράτηση στο παιχνίδι, αλλά αποτελούν καταλυτικό παράγοντα για την επίτευξή της.

Αυτό που ζητούν από εσάς είναι φροντίδα και... προδέρμ, αφού όσο καλύτερα τους φέρεστε δωρίζοντας τους χρυσό και μονάδες τόσο θα σας επιβραβεύουν. Ανά διαστήματα θα σας αναθέτουν ορισμένα quests του τύπου “χτίσε τον Πύργο του Άιφελ” ή “βρες πηγή πετρελαίου”, τα οποία δημιουργούν ακόμα πιο ευνοϊκή στάση απέναντί σας και σύντομα καθιστούν την πόλη-κράτος σύμμαχο σας στη μάχη και υποστηρικτή σας με νέες μονάδες. Από την άλλη αν κάποιο City-State συμμαχήσει με άλλον πολιτισμό, μπορεί να σας δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα αν δεχθείτε μαζική επίθεση. Παρά το μέγεθός τους, μην υποτιμήσετε ποτέ τα City-States, διότι η πόλη που τα απαρτίζει έχει ισχυρότερη άμυνα ακόμα κι από την πρωτεύουσα ενός ανεπτυγμένου πολιτισμού και χρειάζεται ισχυρός στρατός για να “πέσει”.

Multiplayer-Modding

Το στοιχείο που απουσίαζε αισθητά από τα πρώτα τρία μέλη της οικογένειας ήταν η αναμέτρηση με άλλους παίχτες. Το καθιερωμένο Hot Seat Mode που έχει χρησιμοποιηθεί και στο Heroes of Might & Magic V  απουσιάζει μάλλον χωρίς λόγο. Στο συγκεκριμένο mode μπορούσατε να αλλάζετε σειρές με έναν φίλο σας στο ίδιο PC και να παίζετε παρέα. Αυτή τη φορά θα βρείτε τις επιλογές για Lan μονομαχίες και για online αναμετρήσεις με ταυτόχρονες σειρές για όλους τους παίχτες. Οι servers δεν είναι ιδιαιτέρως γεμάτοι, ίσως γιατί οι περισσότεροι “εκπαιδεύονται” στα νέα στοιχεία ακόμα και αυτό είναι χρονοβόρο. Αν και δεν είναι ο κατεξοχήν multiplayer τίτλος, είναι αρκετά ενδιαφέρον να παίζετε με άλλους παίχτες σε ένα διαρκές πολύωρο “κάψιμο” αφού όπως καταλαβαίνετε εδώ δεν υπάρχει....save και πάμε για ύπνο.

Αν νιώθετε αρκετά δημιουργικοί μπορείτε να μεταβάλετε στοιχεία του παιχνιδιού μέσα από τα modding tools που ανανεώνονται διαρκώς και μπορείτε να κατεβάσετε μέσα από τα Tools του Steam, αφού εγκαταστήσετε το παιχνίδι πρώτα. Μέσω αυτών μπορείτε να φτιάξετε από νέους χάρτες, να εισάγετε καινούργιο artwork μέχρι σενάρια και campaigns. Δυστυχώς τα έτοιμα σενάρια που υπήρχαν στην βασική έκδοση των προηγούμενων Civilizations δεν υπάρχουν και πιθανότατα θα περιμένετε κάποια μελλοντική προσθήκη από την Firaxis ή θα πρέπει να αρκεστείτε στις προσπάθειες άλλων χρηστών που μπορείτε να κατεβάσετε in-game.

Γραφικά-Ήχος

Η ποιότητα των γραφικών δεν ήταν ποτέ ζητούμενο στη σειρά και το Civilization V δεν αποτελεί εξαίρεση, αν και είναι η πρώτη ίσως φορά που έχει προσεχθεί τόσο πολύ ο εικαστικός τομέας. Το fog of war έχει την μορφή σύννεφων που καλύπτουν τη γη, ενώ τα χρώματα που κυριαρχούν στο παιχνίδι είναι αρκετά φωτεινά. Τα animations των μονάδων είναι εκπληκτικά καθώς ορμούν στη μάχη, ενώ οι εκρήξεις ειδικά των μεγάλων πυραύλων είναι φαντασμαγορικές για παιχνίδι του είδους. Δεν παίζετε Call of Duty, turn-based strategy είναι. Σε κανονικές συνθήκες δεν χρειάζεται δυνατό μηχάνημα, αλλά αν μαζευτούν πολλές μονάδες στην οθόνη, μπορεί να πέσει το frame rate, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα συναντήσετε την προβληματική απόδοση του IV, ούτε όμως και την αψεγάδιαστη λειτουργία του II.

Δείχνει σίγουρα πιο ωραίος απ' ότι ακούγεται

Όσον αφορά το ηχητικό κομμάτι, όλοι οι αρχηγοί των κρατών μιλάνε την μητρική τους γλώσσα, αλλά οι μονάδες παραμένουν σιωπηλές. Οι Ρωμαίοι μιλάνε Λατινικά, ενώ πιθανότατα οι μόνοι που θα κατανοήσετε αν δεν γνωρίζετε γαλλικά ή γερμανικά είναι οι Αμερικάνοι και  οι Άγγλοι. Οι λοιπές γλώσσες σε γενικές γραμμές είναι “νεκρές”, ενώ αν ακούσετε τον Μέγα Αλέξανδρο να μιλάει αρχαία (λέμε τώρα) ελληνικά θα κλάψετε από τα γέλια, το αποτέλεσμα είναι επιεικώς άθλιο.

Η φωνή του Leonard “Spock” Nimoy που χρησιμοποιήθηκε τόσο στην αφήγηση του Civ IV όσο και στο Alpha Centauri, απουσιάζει δυστυχώς. Ορισμένα ηχητικά εφέ μοιάζουν υπερβολικά ίδια με αυτά των προηγούμενων τίτλων, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητα αρνητικό, αλλά μια μικρή ηχητική “αναζωογόνηση” δεν θα έβλαπτε. Η μουσική απόδοση από την άλλη είναι εξαιρετικά πλούσια σε ποικιλία, με θέματα που σχετίζονται με τον κάθε πολιτισμό και που αντιστοιχούν σε χαμένες μελωδίες παλαιότερων εποχών. Η μουσική υπόκρουση αλλάζει αναλόγως αν βρίσκεστε σε εμπόλεμη κατάσταση ή διανύετε ειρηνική περίοδο.

Συνοψίζοντας

Το πρόβλημα με την σειρά Civilization είναι πως κάθε τίτλος της είναι ξεχωριστός για αυτό που είναι και δεν γίνεται να συγκριθεί με τους υπόλοιπους παρά μόνο σε επίπεδο νέων στοιχείων. Το πρώτο ήταν η αρχική επαφή, το δεύτερο καθιέρωσε τη σειρά και εισήγαγε το modding, το τρίτο ήταν πολύ πλούσιο σε περιεχόμενο, το τέταρτο εξέλιξε τεχνολογικά τη σειρά, ενώ το πέμπτο άλλαξε κατά πολύ την μάχη και την στρατηγική. Το καθένα έχει την δική του μαγεία και ιδιαιτερότητα, γι' αυτό ακριβώς τον λόγο οι fans της σειράς λατρεύουν εξίσου το κάθε παιχνίδι ξεχωριστά. Μην ψάχνετε επομένως να βρείτε αν το Civilization V είναι καλύτερο από τους προκατόχους του. Είναι αρτιότερο τεχνολογικά και ομορφότερο εικαστικά με άφθονες στρατηγικές και αναπτυξιακές επιλογές. Το σημαντικό είναι πως ο εθισμός του παραμένει στα υψηλά επίπεδα που έκαναν διάσημη τη σειρά και...άυπνους όλους εμάς. Καλό σας ξημέρωμα...

Θετικά
-Καινούργιες τακτικές στη μάχη
-Ευκολότερο στην εκμάθηση
-Προσεγμένα γραφικά
-Ο ορισμός του εθισμού

Αρνητικά
-Ορισμένα εικονίδια είναι μεγάλα
-Απουσιάζει το Hot Seat Mode
-Ξεχάστε ύπνο, φίλους και φαγητό

Βαθμολογία- 9.3
Γραφικά- 8.7
Ήχος- 7.8
Gameplay- 9.4
Σενάριο- 6.9
Αντοχή-10